Lịch Sử Việt Nam - Truyền Thống Và Hiện Đại

Sách được chia làm bốn phần. Phần thứ nhất với tiêu đề Truyền thống và hiện đại bao gồm các nội dung xoay quanh mối quan hệ giữa truyền thống và hiện đại, trong đó tác giả trình bày quan điểm về những đặc trưng và trị giá cơ bản của truyền thống Việt Nam cũng như những tác động của truyền thống đến con người Việt Nam hiện nay cùng một số vấn đề đang đặt ra cho mối quan hệ này.

Phần thứ hai tập trung vào mối quan hệ Lịch sử và văn hóa được trình bày thành ba nhóm nội dung lớn: Ruộng đất - nông nghiệp và nông dân, Xã hội và thể chế. Một số vấn đề của lịch sử Việt Nam cần được làm sáng rõ dưới góc nhìn văn hóa.
Phần thứ ba chủ yếu trình bày những kết quả nghiên cứu của tác giả dựa trên những phương pháp tiếp cận mới, qua đó nêu quan điểm của mình trong việc áp dụng các phương pháp tiếp cận mới trong nhận thức lịch sử. Bên cạnh việc chỉ ra những yêu cầu cấp thiết của việc phải sớm hiện đại hóa phương pháp nghiên cứu lịch sử ở nước ta, tác giả đề xuất việc áp dụng một số phương pháp mới như phân tích định lượng phương pháp tiếp cận khu vực học, phương pháp nghiên cứu so sánh... để nghiên cứu lịch sử Việt Nam.
Một nội dung cực kỳ quan trọng của lịch sử bất kỳ quốc gia nào là đánh giá các nhân vật lịch sử. Trong lịch sử Việt Nam việc nhận định về vai trò và đóng góp của các nhân vật lại càng phức tạp. Không chỉ với những nhân vật mà cách nhìn nhận của các sử gia vốn có sự khác biệt từ lâu như Hồ Quý Ly, họ Mạc, họ Trịnh, vua, chúa nhà Nguyễn... mà cả những có đóng góp to lớn cho dân tộc, việc phân tích, đánh giá cũng không bao giờ là hoàn chỉnh. Trong Phần thứ tư của cuốn sách với đầu đề Nhìn lại một số nhân vật lịch sử, tác giả đã trình bày quan điểm riêng của mình về một số nhân vật lịch sử như Lý Công Uẩn, Trần Hưng Đạo, Hồ Quý Ly, Đào Duy Từ, Nguyễn Huệ-Quang Trung...